CBAM-verificatie en compliance
Bereid uw organisatie voor op CBAM-verplichtingen
Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) stelt eisen aan de import van bepaalde koolstofintensieve goederen in de Europese Unie. Importeurs moeten inzicht geven in de CO2 -emissies die bij de productie van deze goederen zijn ontstaan. Gebruikt uw organisatie werkelijke emissiegegevens in plaats van standaardwaarden? Dan moeten deze gegevens worden geverifieerd door een geaccrediteerde CBAM-verificateur. DEKRA biedt onafhankelijke beoordelingen van emissiegegevens en monitoringprocessen in het kader van CBAM.
Wat is CBAM?
CBAM staat voor Carbon Border Adjustment Mechanism. Het is een Europees mechanisme waarmee een CO2 -prijs wordt gekoppeld aan bepaalde koolstofintensieve goederen die van buiten de Europese Unie worden geïmporteerd.
Het doel van CBAM is het verkleinen van het risico op carbon leakage. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer productie verschuift naar landen met minder strenge klimaatregels. Europese producenten betalen ondertussen wel voor hun CO2-uitstoot onder het EU ETS.
CBAM past daarmee binnen de bredere Europese aandacht voor duurzaamheid en het terugdringen van broeikasgasemissies.
Sinds 1 januari 2026 is de overgangsperiode van CBAM voorbij en gelden de definitieve verplichtingen voor importeurs.
Voor wie geldt CBAM?
CBAM is vooral relevant voor organisaties die CBAM-goederen vanuit landen buiten de EU importeren. Ook producenten buiten de EU krijgen ermee te maken wanneer zij emissiegegevens moeten aanleveren aan hun Europese klanten.
Voor veel importeurs geldt dat zij bij een jaarlijkse import van meer dan 50 ton aan bepaalde CBAM-goederen de status van geautoriseerde CBAM-aangever nodig hebben. Voor elektriciteit en waterstof gelden andere voorwaarden.
Importeurs moeten onder andere kunnen aantonen hoeveel ingebedde emissies aan hun geïmporteerde goederen zijn toe te rekenen. Voor producenten buiten de EU betekent dit dat zij hun emissiegegevens op installatieniveau inzichtelijk, herleidbaar en controleerbaar moeten maken.
Welke goederen vallen onder CBAM?
CBAM heeft momenteel betrekking op bepaalde goederen binnen de volgende sectoren:
- Cement;
- Ijzer en staal;
- Aluminium;
- Meststoffen;
- Elektriciteit;
- Waterstof.
Of een product onder CBAM valt, hangt af van de bijbehorende CN-code. Dit is een Europese goederencode die wordt gebruikt om producten bij import en export te classificeren. Zo heeft onbewerkt aluminium bijvoorbeeld CN-code 7601.
Welke emissies moeten onder CBAM worden gerapporteerd?
Onder CBAM worden de ingebedde emissies van geïmporteerde goederen vastgesteld. Dit zijn de broeikasgasemissies die tijdens de productie van de goederen zijn ontstaan.
- directe emissies uit het productieproces;
- emissies die samenhangen met gebruikte recursoren;
- waar van toepassing indirecte emissies door elektriciteitsverbruik.
Voor de berekening kunnen binnen de geldende CBAM-regels standaardwaarden of werkelijke emissiewaarden worden gebruikt. Wanneer een importeur werkelijke emissiewaarden gebruikt, moeten deze worden geverifieerd. Dit gebeurt door een geaccrediteerde CBAM-verificateur.
De definitieve CBAM-fase is op 1 januari 2026 gestart. Importeurs moeten voor hun importen vanaf 2026 voldoen aan de nieuwe verplichtingen.
De eerste jaarlijkse CBAM-aangifte, over de importen uit 2026, moet uiterlijk op 30 september 2027 worden ingediend.
Wilt u daarin werkelijke emissiewaarden gebruiken? Dan zijn geverifieerde emissiegegevens van de betreffende productie-installatie nodig.
Een goede voorbereiding is daarom belangrijk. Producenten en importeurs moeten tijdig inzicht hebben in hun monitoringmethodiek, databronnen, berekeningen, interne controles en onderliggende documentatie.
Hoe verloopt een CBAM-verificatie?
Bij een CBAM-verificatie wordt beoordeeld of het emissierapport en de onderliggende gegevens voldoen aan de geldende CBAM-eisen. De aanpak is afhankelijk van onder andere: de installatie, productieprocessen, betrokken goederen en beschikbare emissiedata.
De verificateur brengt de installatie en relevante productieprocessen in kaart. Daarbij wordt onder andere gekeken naar productieroutes, CN-codes, precursoren, meetgegevens, databronnen en interne controles.
Op basis hiervan worden de omvang, complexiteit en belangrijkste risico's van de verificatie bepaald.
Vervolgens wordt beoordeeld hoe de emissiegegevens zijn verzameld en berekend. Hierbij wordt onder andere gekeken naar het monitoringplan, de gebruikte berekeningsmethoden, datastromen en interne beheersmaatregelen.
Ook wordt gecontroleerd of gegevens voldoende herleidbaar zijn tot de oorspronkelijke bron.
De gerapporteerde emissiegegevens worden beoordeeld op onder andere volledigheid, consistentie en juistheid.
Daarbij kunnen bijvoorbeeld productiegegevens, emissiebronnen, elektriciteitsverbruik, precursoren, emissiefactoren en gebruikte aannames worden gecontroleerd.
Na afronding van de verificatiewerkzaamheden vindt een onafhankelijke beoordeling plaats. Wanneer aan de toepasselijke eisen wordt voldaan, wordt het verificatieresultaat vastgelegd in een verificatierapport volgens de geldende CBAM- en accreditatievereisten.
Voorbereiden op CBAM-verificatie
Een betrouwbare CBAM-aangifte begint bij betrouwbare data. Organisaties moeten zich daarom al vóór de formele verificatie voorbereiden.
Denk bijvoorbeeld aan het opstellen en beoordelen van:
- monitoringplannen en monitoringmethoden;
- dataflows en interne controles;
- emissieberekeningen en onderliggende brongegevens;
- directe emissies op installatie- en procesniveau;
- gegevens over precursoren;
- productiehoeveelheden en relevante CN-codes;
- de berekening van specifieke ingebedde emissies.
Door mogelijke tekortkomingen vroeg te signaleren, is er meer tijd om ontbrekende gegevens, inconsistenties of onduidelijke processen op te lossen.
DEKRA en CBAM-verificatie
DEKRA heeft uitgebreide ervaring met onafhankelijke audits en verificaties op het gebied van emissies en duurzaamheid. Onze experts combineren kennis van wet- en regelgeving met ervaring binnen industrie, energie en internationale waardeketens.
DEKRA bereidt zich voor op het uitvoeren van formele CBAM-verificaties. Formele CBAM-verificatie kan door DEKRA worden aangeboden zodra de hiervoor vereiste accreditatie en scope van toepassing zijn.
Wilt u weten wat CBAM voor uw organisatie betekent, welke emissiegegevens u nodig heeft of hoe u zich kunt voorbereiden op verificatie? Neem contact op met onze expert via de gegevens onderaan de pagina.
