U bent hier

05.06.2018
| News
| Business Assurance

Industrie 4.0: “Neem jij het werk even over, robotcollega?”

Het is lastig te voorspellen welke gevolgen Industrie 4.0 zal hebben op onze werkomgeving en op de veiligheid op het werk. Robots maken in de toekomst waarschijnlijk niet in alle organisaties deel uit van het personeelsbestand, maar één ding is duidelijk: vrijwel alle ondernemingen zijn bezig met het digitaliseren van hun waardeketen.

Industrie 4.0

Ook kennisintensieve diensten worden steeds vaker geautomatiseerd. Met het snel en nauwkeurig analyseren van grote hoeveelheden gegevens zijn computers de meeste economen, artsen, advocaten en ingenieurs al veruit de baas.

In sommige bedrijven coördineert intelligente software tegenwoordig al complete logistieke en productieprocessen, van de ontwikkeling en vervaardiging van producten tot en met het gebruik en onderhoud ervan.

Daarnaast maken steeds meer bedrijven gebruik van “collaborative robot systems” (of collaboratieve robotsystemen), want de samenwerking tussen werknemers en intelligente software en machines wordt steeds belangrijker. De taken van mensen en robots groeien daarmee naar elkaar toe. Wat betekent dit voor werkprocessen waaraan zowel mensen als machines deelnemen?

Kansen voor arbeidsveiligheid
Als je de mogelijkheden van de ‘digitale’ fabriek niet als een risico beschouwt, maar bekijkt vanuit een toekomstgericht perspectief, blijkt al snel dat er kansen liggen voor het verbeteren van de veiligheid op het werk.

Autonoom opererende machines kunnen ongemakkelijke werkhoudingen voorkomen door medewerkers, bijvoorbeeld, niet meer aan zware apparaten boven hun hoofd te laten werken. En ze kunnen ingezet worden om de ergonomie van productiewerkplekken aan te passen aan de leeftijd van medewerkers.

Lichamelijke belasting kun je verlichten door een robotcollega zware of gevaarlijke onderdelen aan te laten reiken. Een voorwaarde hiervoor is dat zowel mens als machine een aangewezen ‘work zone’ heeft, zodat ze zonder gevaren bij elkaar in de buurt kunnen komen. DEKRA en het Fraunhofer-instituut werken samen aan de ontwikkeling van arbeidsveiligheidsconcepten voor Industrie 4.0.

Op de werkplek van morgen, en eigenlijk al op die van vandaag, zien we een nieuwe relatie ontstaan tussen mens en machine. En er is daarbij geen sprake van concurrentie, maar van samenwerking.

Een veilige werkomgeving
Het verminderen van de menselijke factor zou een positieve invloed kunnen hebben op het vergroten van onze veiligheid. Naast de eerder genoemde voordelen worden robots niet moe en kunnen ze risico-inschattingen doen die niet gekleurd zijn door emoties. De samenwerking met robots kan er dus op termijn voor zorgen dat het voor ons zelfs veiliger wordt op onze werkplek. Ook in het digitale tijdperk, staat en valt alles met het op een gestructureerde manier werken. Door op een doordachte, geïntegreerde en consistente manier alle processen op de werkvloer in te richten, wordt hiervoor een goede basis neergelegd. De nieuwe norm ISO 45001 kan een kader zijn voor die inrichting.

ISO 45001: een kader voor de werkplek van morgen
Ondanks de ingrijpende gevolgen die digitalisering heeft voor fabrikanten, blijft de mens ook in de toekomst centraal staan. Die moet zijn werk veilig blijven kunnen uitvoeren. ISO 45001, de norm die in maart 2018 gepubliceerd is, gaat in op de veiligheid in en op het werk.

ISO 45001 gaat veel verder dan het ‘simpelweg’ voorkomen van ongevallen en biedt een allesomvattende preventieve aanpak. De norm houdt rekening met diverse veiligheidsrisico’s die uit kunnen monden tot fysiek ongemakken, letsels of zelfs arbeidsongeschiktheid. Naast aspecten rondom de arbeidsveiligheid gaat ISO 45001 ook in op stressgerelateerde factoren binnen de organisatie die kunnen resulteren in psychische klachten.

ISO 45001 is ontwikkeld als een norm die internationaal toegepast kan worden in allerlei verschillende organisaties. Wanneer bedrijven digitaler worden, zal de norm mee moeten ontwikkelen en ook in deze setting toegepast moeten kunnen worden.

Conclusie
ISO 45001 is uniek in zijn soort. Het is de enige onafhankelijke internationale norm die de eisen definieert voor een modern arbomanagementsysteem. Door de risicogeoriënteerde benadering wordt de basis gelegd voor een veilige en gezonde werkplek, juist in het digitale tijdperk.

Gerelateerd nieuws